ఏపీ బడ్జెట్ 2026-27: సంక్షేమం, అభివృద్ధికి పెద్దపీట – రూ.3.32 లక్షల కోట్లతో మంత్రి పయ్యావుల భారీ ప్రణాళిక
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఆర్థిక మంత్రి పయ్యావుల కేశవ్ శనివారం (ఫిబ్రవరి 14, 2026) అసెంబ్లీలో 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను రూ.3.32 లక్షల కోట్ల భారీ బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టారు. ‘స్వర్ణాంధ్ర 2047’ (Swarna Andhra @ 2047) విజన్కు అనుగుణంగా రూపొందించిన ఈ బడ్జెట్లో సంక్షేమ పథకాలు మరియు మౌలిక వసతుల కల్పనకు సమాన ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. రెవెన్యూ వ్యయం రూ.2.56 లక్షల కోట్లుగా, మూలధన వ్యయం దాదాపు రూ.54,000 కోట్లుగా అంచనా వేశారు.
కీలక కేటాయింపులు (Key Budget Highlights)
ప్రధాన రంగాలు మరియు పథకాలకు ప్రభుత్వం కేటాయించిన నిధుల వివరాలు క్రింది పట్టికలో చూడవచ్చు:
| రంగం/పథకం (Sector/Scheme) | కేటాయింపు (Allocation in Cr) |
| పాఠశాల విద్య (School Education) | ₹32,308 కోట్లు |
| ఎన్టీఆర్ భరోసా (NTR Bharosa Pension) | ₹27,719 కోట్లు |
| వ్యవసాయం (Agriculture) | ₹13,598 కోట్లు |
| పంచాయతీరాజ్ & గ్రామీణాభివృద్ధి | ₹22,942 కోట్లు |
| జలవనరులు/సాగునీరు (Irrigation) | ₹18,224 కోట్లు |
| వైద్య & ఆరోగ్య శాఖ | ₹19,306 కోట్లు |
| తల్లికి వందనం (Talliki Vandanam) | ₹9,668 కోట్లు |
| అన్నదాత సుఖీభవ (Annadatha Sukhibhava) | ₹6,600 కోట్లు |
| అమరావతి నిర్మాణం (Amaravati Capital) | ₹6,000 కోట్లు |
| దీపం పథకం (Deepam Scheme) | ₹2,601 కోట్లు |
ముఖ్యమైన అంశాలు – పూర్తి వివరాలు (Detailed Breakdown)
1. రైతు సంక్షేమం – అన్నదాత సుఖీభవ:
- అన్నదాత సుఖీభవ – పిఎం కిసాన్: 2025-26లో 46.86 లక్షల మంది రైతులకు రూ.20,000 చొప్పున లబ్ధి చేకూరింది. ఈ ఏడాది ఈ పథకానికి రూ.6,600 కోట్లు కేటాయించారు.
- ధరల స్థిరీకరణ నిధి: రైతులను ఆదుకునేందుకు రూ.500 కోట్లు కేటాయించారు.
- మత్స్యకారులు: వేట నిషేధ సమయంలో ఇచ్చే భృతిని రూ.10,000 నుండి రూ.20,000కు పెంచారు.
2. మహిళా సాధికారత & సంక్షేమం:
- స్త్రీ శక్తి: మహిళలకు ఉచిత బస్సు ప్రయాణం కోసం రూ.1,420 కోట్లు కేటాయించారు.
- దీపం 2.0: ఏడాదికి 3 ఉచిత గ్యాస్ సిలిండర్ల పథకం కోసం రూ.2,601 కోట్లు కేటాయించారు.
- డ్వాక్రా సంఘాలు, అంగన్వాడీ కేంద్రాల బలోపేతానికి ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించారు. మినీ అంగన్వాడీలను మెయిన్ సెంటర్లుగా అప్గ్రేడ్ చేయనున్నారు.
3. విద్య & ఉద్యోగ కల్పన:
- పాఠశాలల్లో మౌలిక వసతుల కోసం రూ.1,500 కోట్లు.
- యువతలో నైపుణ్యాభివృద్ధికి (Skill Development) రూ.1,232 కోట్లు.
- ఉన్నత విద్యాశాఖకు రూ.2,567 కోట్లు.
4. ప్రాజెక్టులు & మౌలిక వసతులు:
- అమరావతి: రాజధాని పనుల వేగం పెంచేందుకు రూ.6,000 కోట్లు.
- పోలవరం: ప్రాజెక్టు పనుల కోసం రూ.6,105 కోట్లు.
- రాయలసీమ: గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్గా మార్చేందుకు భారీ ప్రణాళికలు. 2030 నాటికి సాగు విస్తీర్ణాన్ని 14.41 లక్షల హెక్టార్లకు పెంచడమే లక్ష్యం.
ముఖ్య గమనిక
ఉద్యోగులకు శుభవార్త: చరిత్రలో తొలిసారిగా బడ్జెట్ ప్రసంగంలో ఉద్యోగుల సంక్షేమాన్ని ప్రస్తావించారు. పెండింగ్లో ఉన్న DA, DR బకాయిల కోసం రూ.1,100 కోట్లు విడుదల చేశారు. GPF, పెన్షన్ ప్రక్రియలను పూర్తిగా పేపర్లెస్ (Paperless) చేశారు.
ముగింపు (Conclusion)
కూటమి ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ఈ బడ్జెట్ సంక్షేమం మరియు అభివృద్ధి మధ్య సమతుల్యతను పాటించిందని ఆర్థిక మంత్రి తెలిపారు. విశాఖపట్నం ఎకనామిక్ రీజియన్, రాయలసీమ హార్టికల్చర్ హబ్, మరియు అమరావతి నిర్మాణం రాష్ట్ర భవిష్యత్తుకు కీలక స్తంభాలుగా నిలవనున్నాయి. బడ్జెట్ ఆమోదం తర్వాత ఏప్రిల్ 1 నుండి కొత్త కేటాయింపులు అమల్లోకి వస్తాయి.